Vitamina D dhe rëndësia e saj në organizimin e njeriut

Anila Kalleshi, dietologe klinike

Vitamina D dhe lidhja e saj me kalciumin është e domosdoshme. Drita e diellit prodhon vitaminë D për nevojat e trupit dhe sintetizohet në trup nëpërmjet lëkurës.

Kjo vitaminë mund të mungojë vetëm nëse njerëzit nuk janë të ekspozuar ndaj diellit për një kohë të gjatë (njerëzit me ngjyrë të errët, njerëzit në vendet veriore, të moshuarit që shpenzojnë shumicën e kohës së tyre në shtëpi si dhe ata që mbulojnë shumë trupin me rroba).

Dihet aq shumë për efektet dhe dëmet që sjellë mungesa e vitaminës D në organizëm, por në të njëjtën kohë duhet pasur parasysh edhe dëmet apo efektet negative që sjellë marrja e tepruar e vitaminës D.

Këto njihen ndryshe si efektet e toksikimit me vitaminën D dhe dihet se në trup nuk mund të ndodhin, por mund të lindin nga një përdorim i tepërt i vitaminës D.

Simptomat e toksikimit nga doza të tepërta të kësaj vitamine janë: dobësi, vjellje, humbje e oreksit, dhimbje koke, zhurmë në veshë, përgjumje, dhimbje barku, vjellje, diarre, polyuri, polidipsi etj.

Opinionet mbi lartësinë e dozës toksike ndahen në pasoja kryesore e hipervitaminozës me vitaminën D që është kalcifikimi i indeve të buta, të cilat mund të vërehen mikroskopikisht në formën e ngarkesës së kalciumit dhe kjo gjithashtu mund të provohet edhe kimikisht.

Kalciumi mund të ngarkohet në të gjitha indet, veçanërisht në veshkat, zemrën, mushkëritë dhe arteriet. Hipertensioni mund të rezultojë gjithashtu. Dhe pasojat sekondare ku supozohet se përqendrimet e larta të disa formave të vitaminës D, veçanërisht 25 (OH) – vit D, depërtojnë në membranën qelizore dhe kështu lehtësojnë hyrjen e joneve të kalciumit në qelizë.

Një përqendrim i lartë i joneve të kalciumit, gjithashtu çrregullon metabolizmin normal të qelizave. Nëse një person ndalon marrjen e vitaminave në një rast të tillë, hypervitaminoza normalizohet, por ka edhe raste kur dëmtimi i organeve ka qenë aq i shprehur saqë ato kanë çuar në vdekje.

Për të përcjellë hypercalcemine rekomanduar të kontrollohet përqendrimi i joneve të kalciumit në urinë dhe në gjak në çdo trajtim me vitaminë D.

Mirëmbajtja e niveleve normale të kalciumit të serumit rezulton nga një sërë procesesh të ndërlidhura, duke përfshirë thithjen e kalciumit në zorrë, marrjen e kalciumit dhe lirimin nga skeleti dhe trajtimin e kalciumit të veshkave.

Siç u tha më parë, vitamina D luan një rol kritik në secilin nga këto procese. Hypovitaminoza D dëmton thithjen e kalciumit të zorrëve dhe çon në HPT sekondare dhe rrezikun e humbjes së kockave.

Absorbimi maksimal i kalciumit ndodh kur nivelet e 25 (OH) D janë në rangun prej 30 deri në 40 ng/ml, në përputhje me nivelet e vitaminës D që nevojiten për të mbajtur nivel PTH. Megjithatë, edhe në prani të mjaftueshmërisë së vitaminës D, marrja e papërshtatshme e kalciumit me gojë, mund të shkaktojë HPT sekondare dhe mineralizim anormal të kockave./Mediafokus/